10 thực phẩm gây dậy thì sớm ở trẻ em nên tránh xa cha mẹ cần biết

DẬY THÌ SỚM Ở TRẺ LÀ GÌ?

Dậy thì sớm là tình trạng khi cơ thể trẻ bắt đầu biểu hiện các dấu hiệu trưởng thành quá sớm, bao gồm sự phát triển nhanh chóng của xương và cơ bắp, sự phát triển của các cơ quan sinh sản, mọc lông nách, lông mu, râu, ngực phát triển, tinh hoàn, dương vật tăng nhanh về kích thước, bể giọng, mọc mụn…

Trẻ được xác định dậy thì sớm khi quá trình này diễn ra trước 8 tuổi ở nữ giới hoặc trước 9 tuổi ở nam giới.

ẢNH HƯỞNG CỦA DẬY THÌ SỚM:

Mặc dù chiều cao của trẻ dậy thì sớm phát triển nhanh chóng nhưng sẽ ngưng lại trước khi trẻ đạt được chiều cao tiêu chuẩn bởi hormone sinh dục kích thích sự phát triển của xương, khiến cho các đầu xương đóng sớm.

Bên cạnh đó, trẻ rất dễ bị khủng hoảng tâm lý, rối loạn cảm xúc, dễ rơi vào tình trạng hoang mang, lo lắng, tự ti với những thay đổi về ngoại hình.

Không chỉ vậy, theo chia sẻ của các chuyên gia tâm lý học, trẻ dậy thì sớm còn có xu hướng tò mò, bắt chước và khám phá đến các vấn đề về tình dục sớm, từ đó tăng nguy cơ bị xâm hại tình dục, mang thai ngoài ý muốn.

THỰC TRẠNG:

Tỷ lệ trẻ dậy thì sớm trong những năm gần đây có xu hướng ngày càng tăng, dao động từ 1/5000 – 1/10000 trẻ.

Bé gái có nguy cơ dậy thì sớm cao hơn gấp 10 lần so với bé trai, đặc biệt khi trẻ bị béo phì.

MỐI LIÊN HỆ GIỮA THỰC PHẨM VÀ DẬY THÌ SỚM:

Một số nghiên cứu đã chỉ ra thực phẩm là một trong những yếu tố chính làm tăng nguy cơ dậy thì sớm ở trẻ nhỏ.

Trẻ tiêu thụ nhiều protein động vật (bao gồm thịt, sữa và các chế phẩm được làm từ sữa) so với khuyến nghị về dinh dưỡng trong giai đoạn từ 3 – 7 tuổi thường sẽ dậy thì sớm hơn.

Hơn nữa, trẻ có chế độ ăn nhiều protein động vật sẽ có nguy cơ dậy thì sớm hơn khoảng 7 tháng so với độ tuổi dậy thì trung bình và ngược lại, trẻ ăn nhiều protein thực vật sẽ dậy thì muộn hơn khoảng 7 tháng.

CÁC THỰC PHẨM TĂNG NGUY CƠ DẬY THÌ SỚM:

1. Nước ngọt:
   Nước ngọt là một trong những thực phẩm có chứa hàm lượng đường lớn (fructose hấp thu nhanh), khi ăn vào cơ thể lập tức sẽ tạo ra mỡ dự trữ ở vùng bụng, đùi, bắp tay và trong gan, tim…

Chúng sẽ tác động lên não và cơ quan sinh dục gây dậy thì sớm ở trẻ.

Nghiên cứu cho thấy trong thành phần của nước ngọt chứa nhiều glycemic – chất làm tăng sản sinh insulin và các hormone giới tính bên trong cơ thể, khiến trẻ dậy thì sớm.

1. Đồ ăn vặt:
   Đa số trẻ em đều có sở thích ăn vặt, thích ăn các món bánh ngọt, bim bim, kẹo…

Các thực phẩm này có thể có nguồn gốc không rõ ràng, có chứa nhiều năng lượng, đường hấp thu nhanh, muối… làm cho tăng cân và béo phì, ảnh hưởng đến hormone, gây dậy thì sớm như chất tạo màu, chất tạo ngọt, chất bảo quản…

1. Thực phẩm chức năng, thực phẩm giàu dinh dưỡng:
   Việc bổ sung đủ chất dinh dưỡng là cần thiết và phải tuân thủ theo chỉ định của bác sĩ dinh dưỡng.

Tuy nhiên, một số phụ huynh có thói quen tự ý cho trẻ sử dụng các loại thực phẩm chức năng, vitamin tổng hợp, bổ sung thừa sắt, hay lạm dụng các thực phẩm quá nhiều chất dinh dưỡng như thuốc bắc, canh gà thuốc bắc, gà tần, tổ yến…

Điều này khiến trẻ gặp nhiều thay đổi trong quá trình bài tiết, mất cân bằng dưỡng chất, gây ra dậy thì sớm.

1. Thịt vùng cổ gia cầm:
   Thịt vùng cổ gia cầm như gà, ngan, ngỗng, vịt… là khu vực chứa nhiều thuốc tăng trọng.

Khi trẻ ăn nhiều, các chất kích thích này đi vào cơ thể sẽ gây dậy thì sớm.

1. Rau củ trái mùa:
   Đa số các loại rau củ trái mùa đều chứa các chất độc hại tồn dư được sử dụng trong trồng trọt.

Vì vậy, khi trẻ ăn các loại rau củ này, nguy cơ dậy thì sớm sẽ tăng cao hơn.

1. Mật ong:
   Mật ong chứa nhiều estrogen – hormone giới tính ở nữ.

Bố mẹ không nên cho trẻ sử dụng quá nhiều mật ong, đặc biệt là bé gái vì có thể làm tăng nguy cơ dậy thì sớm.

1. Thức ăn chiên, nhiều dầu mỡ:
   Các món chiên rán cung cấp nhiều năng lượng và có thể tạo ra các chất gây hại khi nấu ở nhiệt độ cao.

Điều này khiến trẻ bị rối loạn chuyển hóa nội tiết, dậy thì sớm.

1. Các loại thịt cá công nghiệp:
   Chăn nuôi công nghiệp thường sử dụng thuốc tăng trưởng.

Các chất này có thể tồn dư trong thực phẩm và gây rối loạn nội tiết khi trẻ ăn nhiều.

1. Các loại đồ đóng hộp:
   Thực phẩm đóng hộp chứa chất bảo quản, tạo màu, tạo mùi…

Các chất này có thể hoạt động tương tự hormone giới tính, gây dậy thì sớm.

1. Nội tạng động vật:
   Quan niệm “ăn gì bổ nấy” là không đúng.

Nội tạng động vật có thể làm tăng nguy cơ béo phì, mỡ máu và dậy thì sớm ở trẻ.

CÁCH PHÒNG TRÁNH DẬY THÌ SỚM:

Dậy thì sớm không chỉ ảnh hưởng sức khỏe mà còn tác động mạnh đến tâm lý và cuộc sống về sau.

Phụ huynh cần chủ động thực hiện các biện pháp phòng tránh:

• Chế độ dinh dưỡng hợp lý:
  Ăn đa dạng, đủ chất, ưu tiên thực phẩm sạch, theo mùa.
  Hạn chế đồ ăn nhanh, đồ chiên rán, nhiều đường và chất béo.
• Tập thể dục thường xuyên:
  Trẻ nên vận động ít nhất 30 phút mỗi ngày với các môn như bơi lội, cầu lông, bóng đá…
• Tránh hormone từ bên ngoài:
  Hạn chế tiếp xúc với mỹ phẩm, thuốc có chứa hormone sinh dục.
• Đảm bảo giấc ngủ:
  Ngủ đủ và đúng giờ giúp cân bằng nội tiết.
  Không nên ngủ khi bật đèn vì làm giảm melatonin – hormone giúp ngăn ngừa dậy thì sớm.