Lý do người béo dễ trở nặng khi mắc Covid

COVID-19 có thể trở nên nguy hiểm hơn ở những người thừa cân, béo phì do virus nCoV có khả năng tấn công vào tế bào mỡ và đại thực bào trong mô mỡ. Khi xâm nhập vào các tế bào này, virus sẽ kích hoạt phản ứng viêm mạnh (cơn bão cytokine), từ đó làm tăng mức độ nặng và nguy cơ tử vong. Mô mỡ còn được xem như một “ổ chứa virus”, khiến virus tồn tại lâu hơn trong cơ thể và kéo dài thời gian mắc bệnh. Thực tế điều trị cho thấy nhiều bệnh nhân trẻ tuổi nhưng có chỉ số BMI cao (≥35) vẫn có thể diễn tiến nặng. Các nghiên cứu cũng ghi nhận khoảng một nửa số ca tử vong liên quan đến tình trạng thừa cân hoặc béo phì.

Ngoài béo phì, các yếu tố nguy cơ khác khiến bệnh dễ trở nặng bao gồm: bệnh nền như đái tháo đường, tim mạch, bệnh phổi mạn, suy thận, ung thư, suy giảm miễn dịch; tuổi trên 65; phụ nữ mang thai; và đặc biệt là chưa tiêm đủ vaccine. Các nghiên cứu cho thấy người chưa tiêm hoặc tiêm không đầy đủ có nguy cơ mắc bệnh cao gấp nhiều lần, nhập viện và tử vong cao hơn rõ rệt so với người đã tiêm đủ.

Về điều trị, với những bệnh nhân béo phì mắc COVID-19 ở mức độ nhẹ, không nên tự ý dùng sớm các thuốc kháng viêm (như corticoid) vì có thể làm virus nhân lên nhiều hơn và kéo dài thời gian bệnh. Tương tự, việc sử dụng thuốc kháng đông sớm cũng không làm giảm nguy cơ chuyển nặng. Thay vào đó, người bệnh nên dùng thuốc hạ sốt, giảm đau theo hướng dẫn, uống đủ nước, nghỉ ngơi hợp lý và có thể sử dụng thuốc kháng virus như molnupiravir khi có chỉ định của bác sĩ. Việc bổ sung vitamin C không cho thấy sự khác biệt đáng kể về thời gian hồi phục.

Trong những trường hợp nặng, bệnh nhân có thể cần các biện pháp hồi sức tích cực như thở máy, ECMO hoặc lọc máu. Trên thế giới hiện đã có một số thuốc mới như Paxlovid giúp giảm đáng kể nguy cơ tiến triển nặng và Evusheld dùng để phòng ngừa trước nhiễm, tuy nhiên các thuốc này chưa phổ biến tại Việt Nam.

Tóm lại, béo phì là một yếu tố nguy cơ quan trọng khiến COVID-19 diễn tiến nặng hơn. Người bệnh không nên tự ý dùng thuốc khi bệnh còn nhẹ mà cần theo dõi sát và điều trị đúng hướng dẫn. Việc tiêm vaccine đầy đủ vẫn là biện pháp hiệu quả nhất để giảm nguy cơ biến chứng nặng và tử vong.